|
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Λογοπεδικών κρίνει σκόπιμο αλλά και σημαντικό να καθορίσει τα βασικά κριτήρια της αρχικής εκπαίδευσης στη Λογοπεδική, όπως αυτά καθορίζονται σήμερα και από άλλες χώρες τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στο διεθνή χώρο (C.P.L.O.L. – I.A.L.P. – A.S.H.A.).
Σκοπός της εργασίας αυτής είναι:
- Να καθοριστούν τα πρότυπα για την βασική εκπαίδευση στην Λογοπεδική. Τα πρότυπα αυτά θα βοηθήσουν το Σύλλογό μας να αναλύσει και να αξιολογήσει τα προγράμματα εκπαίδευσης όταν εξετάζεται η υποψηφιότητα για εγγραφή ενός νέου μέλους στο Πανελλήνιο Σύλλογο Λογοπεδικών.
- Να καθοδηγήσει και να κατευθύνει τις χώρες που επιθυμούν να οργανώσουν τη βασική εκπαίδευση στην Λογοπεδική.
- Να προτείνει λύσεις και κατευθυντήριες γραμμές στις χώρες που επιθυμούν να αναδιοργανώσουν την βασική εκπαίδευση στην Λογοπεδική.
Σύμφωνα με τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την αναγνώριση των πτυχίων και την ελεύθερη διακίνηση των επιστημόνων, απαιτούνται 4 χρόνια βασικής εκπαίδευσης στην Λογοπεδική, με πλήρη εκπαίδευση στην Αξιολόγηση / Διάγνωση και Θεραπεία / Αποκατάσταση.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
1. Συνιστάται οι σκοποί, το περιεχόμενο και οι μέθοδοι διδασκαλίας, να εναρμονίζονται με τα ισχύοντα βασικά κριτήρια του C.P.L.O.L. – L.C.S.T.L.
2. Μέσα από το πρόγραμμα εκπαίδευσης θα πρέπει οι φοιτητές να συνειδητοποιούν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης επικοινωνίας και τις διαταραχές της.
3. Η μελέτη των διαταραχών επικοινωνίας θα θεμελιωθεί πάνω στη μελέτη των στοιχείων της μη-διαταραγμένης επικοινωνίας.
4. Το πρόγραμμα πρέπει να συνδυάζει τη διδασκαλία της θεωρίας με τη διδασκαλία των πρακτικών εφαρμογών της θεωρίας και να περιλαμβάνει τα ουσιαστικά στοιχεία της κλινικής πρακτικής.
5. Στα Βασικά Κριτήρια θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι κοινωνικές και πολιτιστικές διαφορές τόσο μέσα στη χώρα όσο και μεταξύ των χωρών και να γίνονται σεβαστές οι διαφορές αυτές τόσο μεταξύ ατόμων όσο και μεταξύ κοινωνιών.
{mospagebreak}
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (1000 ώρες).
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Για να εργαστεί αποτελεσματικά ο Λογοπεδικός θα πρέπει να έχει πολύ καλή γνώση των λειτουργιών που χαρακτηρίζουν το ανθρώπινο ον σε σχέση με την επικοινωνία τόσο κατά τη φυσιολογική ανάπτυξη (βιοϊατρικές επιστήμες, επιστήμες του λόγου) όσο και παρουσία διαταραχών που μπορεί να μεταβάλλουν ή να αλλοιώσουν αυτές τις λειτουργίες (παθολογία του λόγου και της ομιλίας) καθώς και των διαφόρων τρόπων διερεύνησης και μέτρησης αυτών των διαταραχών.
Θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να αναλύσει την συμπεριφορά του ατόμου με διαταραχές επικοινωνίας και τον τρόπο με τον οποίο αυτές επηρεάζουν τη ζωή του (ανθρωπιστικές επιστήμες).
Η επιστήμη πρέπει να συμβάλει στην προώθηση γνώσεων γύρω από τις διαταραχές επικοινωνίας, μεθόδους αξιολόγησης και παρέμβασης καθώς και στην επεξεργασία θεραπευτικών σχεδιασμών. Είναι συνεπώς σημαντικό οι σπουδαστές κατά την βασική τους εκπαίδευση να ενισχυθούν έτσι ώστε να επεκτείνουν τις γνώσεις τους και να αποτελέσουν «επαγγελματίες - ερευνητές» που συνεχώς θα αναζητούν τις πιο πρόσφατες πληροφορίες στους διάφορους κλάδους του επαγγέλματός τους.
Τέλος, είναι χρήσιμη η γνώση μίας επίσημης Ευρωπαϊκής γλώσσας που επιτρέπει καλύτερη ενημέρωση, ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων, πρόσβαση σε Τράπεζα πληροφορικής και συμμετοχή σε προγράμματα ανταλλαγής σπουδαστών.
1. ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ (200 ώρες).
Η μελέτη των επιστημών αυτών περιλαμβάνει θεωρητικές γνώσεις.
α) Βιολογικές βάσεις του λόγου και της ομιλίας:
- Ανατομία
- Φυσιολογία
β) Ιατρικές επιστήμες όπως:
- Νευρολογία
- Ω.Ρ.Λ.
- Παιδιατρική
- Γηριατρική
- Ψυχιατρική παιδιών, ενηλίκων
- Ορθοδοντική – Στοματολογία
- Επιστήμη της Ακοής – Ακουολογία. (Φυσικές και Ακουστικές βάσεις)
2. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ (100 ώρες).
Η μελέτη των επιστημών αυτών πρέπει να περιλαμβάνει:
α) Γλωσσολογία:
- Φωνητική και Φωνολογία
- Μορφολογία – Σύνταξη
- Σημασιολογία
- Πραγματολογία
β) Άλλοι Τομείς Γλωσσολογίας:
- Κοινωνιογλωσσολογία Παιδιών και Ενηλίκων
- Ψυχογλωσσολογία
- Εξελικτική Νευρογλωσσολογία
γ) Επικοινωνία – Εναλλακτικοί Τρόποι επικοινωνίας
{mospagebreak}
3. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ (100 ώρες).
α) Ψυχολογία: Εξελικτική
Κλινική
Εκπαιδευτική
Κοινωνική
β) Παιδαγωγική – Ειδική Παιδαγωγική
γ) Κοινωνιολογία
4. ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ (30 ώρες).
α) Ακουστική Φυσική
β) Αντιληπτικότητα και Παραγωγή Ομιλίας
5. ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΟΜΙΛΙΑΣ (520 ώρες).
α) Λογοπεδική Μεθοδολογία
- Πρόληψη
- Αξιολόγηση:
• Λήψη Ιστορικού
• Μελέτη Μεμονωμένου Περιστατικού (Case Study)
• Δοκιμασίες λογοπεδικής
- Παρέμβαση άμεση ή έμμεση
β) Η Επιστημονική μελέτη της παθολογίας του λόγου και της ομιλίας πρέπει να περιλαμβάνει:
- Αφασία
- Δυσαρθρία
- Εξελικτικές Διαταραχές λόγου και ομιλίας:
• Καθυστέρηση Λόγου και Ομιλίας
• Φωνολογικές Διαταραχές
• Διαταραχές Άρθρωσης
- Διαταραχές Φωνής
- Διαταραχές στο ρυθμό και τη ροή της ομιλίας:
• Τραυλισμός
• Ταχυλαλία
• Βραδυγλωσσία
- Ρινολαλία – Σχιστείες
- Δυσφαγία - Δυσκαταποσία
- Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Διαταραχές στο Γραπτό Λόγο:
• Δυσλεξία
• Δυσορθογραφία
• Δυσγραφία
• Δυσαριθμησία
- Προβλήματα Ακοής και Επιπτώσεις στο γραπτό και προφορικό λόγο:
• Κώφωση
• Βαρηκοϊα
• Ακουστικά Βαρηκοϊας
• Κοχλιακά Εμφυτεύματα
{mospagebreak}
- Προβλήματα Επικοινωνίας που έχουν σχέση με:
• Εγκεφαλική Παράλυση
• Διαταραχές Συμπεριφοράς (αυτισμός)
• Ψυχιατρικές Διαταραχές (σχιζοφρένεια – ψύχωση)
• Ψυχοσυναισθηματικές Διαταραχές
• Σύνδρομα
• Νοητική Υστέρηση
• Υπερήλικες
6. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ (30 ώρες).
Μαθηματικά – Στατιστική – Πληροφορική
Η κατάρτιση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα θεωρητικά θέματα:
α) Μεθοδολογία της Έρευνας και εφαρμογή στατιστικής ανάλυσης και ποιοτικής
μεθοδολογίας.
β) Πρακτική εργασία στην παρατήρηση, τη συλλογή δεδομένων, την μέτρηση και ανάλυση καθώς και την μελέτη των περιπτώσεων.
γ) Οι φοιτητές πρέπει να είναι ικανοί να αντλούν πληροφορίες από διεθνείς επιστημονικές δημοσιεύσεις.
7. ΆΛΛΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ (20 ώρες).
- Δοκιμασίες ψυχολογικές
- Ψυχοκινητική
- Υγιεινή και Πρώτες Βοήθειες
- Νομοθεσία
- Δεοντολογία
Β. ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ (700 ώρες).
Στις 700 ώρες συμπεριλαμβάνεται και η κλινική παρακολούθηση. Ελάχιστο όριο άμεσης κλινικής πρακτικής είναι οι 600 ώρες.
1. Κλινικές Ικανότητες – Μεθοδολογία.
Η Μεθοδολογία πρέπει να καλύπτει τις ακόλουθες πλευρές της κλινικής εργασίας:
- Πρόληψη.
- Αξιολόγηση.
- Παρέμβαση.
Για να έχουν ικανότητες στους διάφορους τομείς της Μεθοδολογίας, οι φοιτητές πρέπει να αποκτήσουν ορισμένες κλινικές δεξιότητες και να καλύψουν τα ακόλουθα:
α) Να προσαρμόζουν τον τρόπο που επικοινωνούν με το εκάστοτε άτομο με διαταραχές για να:
• Εξακριβώνουν την αιτία για την οποία το άτομο ήρθε για θεραπεία.
• Αξιολογούν τις ικανότητες επικοινωνίας του ατόμου και τις διαταραχές που πιθανόν παρουσιάζει.
• Καθορίζουν τους στόχους της θεραπείας και τον θεραπευτικό σχεδιασμό.
β) Να γνωρίζουν τις κατάλληλες μεθόδους παρέμβασης για τις διάφορες διαταραχές, τις τεχνικές, συμπεριλαμβανομένης της συμβουλευτικής και έγκαιρης παρέμβασης.
γ) Να γνωρίζουν πώς να συνεργάζονται ως μέλη των διεπιστημονικών ομάδων (multi disciplinary teams).
{mospagebreak}
2. Κλινική Άσκηση.
α) Πλαίσια
Οι σπουδές της παθολογίας του λόγου και της ομιλίας πρέπει να περιλαμβάνουν κλινική πρακτική η οποία γίνεται υπό την εποπτεία και ευθύνη ικανών και εξειδικευμένων λογοπεδικών σε:
• Κέντρα Ψυχικής Υγείας και Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα.
• Ακουολογικά Κέντρα.
• Κινητές Μονάδες.
• Νοσοκομεία.
• Παιδιατρικές Κλινικές.
• Κλινικές ΩΡΛ, Ψυχιατρικές κ.α.
• Κλινικές Φυσικής Αποκατάστασης.
• Σχολεία, Νηπιαγωγεία και Παιδικούς Σταθμούς.
• Ειδικά Σχολεία.
• Ειδικές – Παράλληλες Τάξεις.
Ο φοιτητής θα πρέπει να εκπαιδεύεται σε τρία, τουλάχιστον, διαφορετικά πλαίσια.
Η κλινική πρακτική πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα στους φοιτητές να αποκτήσουν ικανότητες που να μπορούν να τις γενικεύσουν και να επεξεργάζονται προγράμματα παρέμβασης προσαρμοσμένα στις ανάγκες του ασθενούς.
β) Περιεχόμενο Κλινικής Άσκησης.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών οι φοιτητές θα πρέπει να αποκτήσουν κλινική εμπειρία για να ανταποκριθούν στους διάφορους ρόλους και αρμοδιότητες που απαιτεί η άσκηση του επαγγέλματός τους: πρόληψη, αξιολόγηση, διάγνωση και θεραπεία των διαταραχών λόγου, φωνής και ομιλίας.
Ο κάθε φοιτητής θα πρέπει να συμπληρώσει, τουλάχιστον, 100 ώρες πρακτικής άσκησης σε αξιολόγηση και 100 ώρες πρακτικής άσκησης σε θεραπεία.
Οι φοιτητές πρέπει να αποκτήσουν κλινική εμπειρία δουλεύοντας με παιδιά και ενήλικες που παρουσιάζουν επίκτητες και εξελικτικές διαταραχές λόγου, φωνής, ομιλίας και επικοινωνίας.
Ο κάθε φοιτητής θα πρέπει να συμπληρώσει, τουλάχιστον, 100 ώρες πρακτικής άσκησης δουλεύοντας με παιδιά και 100 ώρες πρακτικής άσκησης δουλεύοντας με ενήλικες.
Είναι πολύ βασικό να συμπεριλάβουμε μία μεγάλη ποικιλία διαταραχών:
* Αφασία.
* Δυσαρθρία.
* Εξελικτικές Διαταραχές λόγου και ομιλίας.
* Μαθησιακές δυσκολίες -- Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.
* Βαρηκοϊα -- Κώφωση
* Διαταραχές Φωνής
* Διαταραχές στο ρυθμό και τη ροή της ομιλίας.
* Διαταραχές μάσησης – κατάποσης.
* Διαταραχές προερχόμενες από την εγκεφαλική παράλυση.
* Πολλαπλές διαταραχές.
γ) Ικανότητα εφαρμογής της θεωρίας στην πράξη.
Η πλέον σημαντική πλευρά της κλινικής πρακτικής είναι να δώσει την δυνατότητα στους φοιτητές να μάθουν ότι ένας λογοπεδικός είναι συγχρόνως κλινικός επιστήμονας και ερευνητής.
Στην έναρξη της θεραπείας θα πρέπει να εξετάσει τα ουσιαστικά θεωρητικά πρότυπα και να αξιολογήσει τις ικανότητες επικοινωνίας του ατόμου και τις διαταραχές, για να προγραμματίσει και να οργανώσει το καταλληλότερο θεραπευτικό πρόγραμμα. Κατά την πορεία της θεραπείας ο λογοπεδικός πρέπει να λάβει υπ’ όψιν του την πρόοδο του ατόμου με διαταραχές, για να αξιολογήσει τα αποτελέσματα της θεραπείας και να κάνει προσαρμογές, εάν χρειάζεται, στο θεραπευτικό πρόγραμμα.
Σε κάθε στιγμή παρέμβασης ο φοιτητής πρέπει να είναι σε θέση να ενσωματώνει τις θεωρητικές γνώσεις με την πρακτική και να αναγνωρίζει ότι η πρακτική εμπλουτίζει την επιστημονική γνώση προσφέροντας δείγματα που διευκολύνουν τις προσαρμογές και αποκαλύπτουν τα όριά της.
|
